अगस्त माह के व्रत त्यौहार और जयंती
अगस्त सन् 2017
1 अगस्तभौम व्रत, गौरी दुर्गा पूजा। संकटमोचन, श्री दुर्गा जी की यात्रा एवं दर्शनकाशी में। लोकमान्य तिलक पुण्य तिथि। शुक्र आद्र्रा नक्षत्र में 22/37 पर।
2 अगस्तसूर्य आश्लेषा नक्षत्र में 07/54 पर। चन्द्र-सूर्य, स्त्री-नपुंसक योग, वाहन अश्व, चण्डा नाड़ी, तदीश शनि (नपुंसक), अत: अल्प और खण्ड वृष्टि हो। बुध पूर्वाफाल्गुनी नक्षत्र में 11/33 पर।
3 अगस्तपुत्रदा एकादशी व्रत सबका। पवित्रा 11। झूलन यात्रारम्भ (पूर्वाह्न में)।
4 अगस्तश्री विष्णु पवित्रारोपण। आज से भाद्रपद शुक्ल 12 तक दधि त्याग व्रतारम्भ। गुरू चित्रा नक्षत्र में 25/49 पर।
5 अगस्त शनि प्रदोष व्रत (पुत्रार्थियों को यह व्रत करना चाहिए)। श्री शिव पवित्रारोपण। शाक दान।
6 अगस्तसूणमाण्डणा (पूरा दिन शुद्ध है)। मंगल आश्लेषा नक्षत्र में 23/25 पर।
7 अगस्तस्नान दान व्रतादि की श्रावणी पूर्णिमा। अन्वाधान। रक्षा बन्धन (राखी) पूर्णिमा (भद्रा 11/06 के बाद)। सायंकाल हयग्रीवोत्पत्ति, हयग्रीव जयन्ती। भदैनी स्थित मन्दिर में हयग्रीव दर्शन-पूजन। ऋषि तर्पण। आपस्तम्ब उपाकर्म। संस्कृत दिवस। सत्याग्रह बलिदान दिवस। अमरनाथ यात्रा दर्शन पूजन। ऋक्र्वेदियों का उपाकर्म। यजुर्वेदियों, अथर्ववेदियों, काण्वमाघ्यनन्दिन (कात्यायन), बौधायन, हिरण्यकेशीय, आपस्तम्ब, तैत्तरीय द्विजातियों का श्रावणी उपाकर्म। झूलन यात्रा समापन प्रदोष काल में नारली पूर्णिमा। झूलन पूर्णिमा। नारियल। बलभद्र पूजा (उड़ीसा)। भारतीय संगीत के पुनरूद्र्धारक विष्णु दिगम्बर पलुष्कर जयन्ती। श्रावणमासीय व्रत यम नियमादि समाप्त। श्रावण सोमवार व्रत। खण्डग्रास चन्द्र ग्रहण। भाद्रपद मास कृष्ण पक्षारम्भ
8 अगस्तभाद्रपद मास कृष्ण पक्षारम्भ। इष्टि। भाद्रपद मासीय व्रत-यम-नियमादि प्रारम्भ। भाद्रपद मास में दधित्याग करना चाहिये। मट्ठा का निषेध नहीं है। ग्रहण करिदिन।
9 अगस्तअशून्य शयन द्वितीया व्रत। कज्जली निमित्त जागरण। भारत छोड़ो आंदोलन दिवस।
10 अगस्त कज्जली तृतीया व्रत। कजरी तीज। तीजड़ी (सिन्धी)।
11 अगस्तसंकष्टी श्री गणेश चतुर्थी व्रत। चन्द्रोदय 21/06 पर। बहुला चतुर्थी। ब्रह्मावर्त (बिठूर) में सिद्ध गणेश मंदिर में अभिषेक।
12 अगस्त चन्द्रषष्ठी व्रत (मरूस्थल में)। शुक्र पुनर्वसु नक्षत्र में 11/38 पर।
13 अगस्तहलषष्ठी व्रत (सायान्हव्यापिनी षष्ठ में)। पुत्रार्थियों को एवं सन्तानवती महिलाओं को यह व्रत करना चाहिये। बृहद् गौरी व्रत। कपिला षष्ठी व्रत। चम्पा षष्ठी। बुध अस्त पश्चिम में 13/45 पर। बुध वक्री 22/49 पर।
14 अगस्तश्री शीतला सप्तमी व्रत। श्री कृष्ण जन्माष्टमी व्रत स्मार्त। श्री कृष्ण जन्मोत्सव।
15 अगस्तश्री कृष्ण जन्माष्टमी व्रत वैष्णव। श्री कृष्ण जयन्ती रोहिणी योग का अभाव है। श्री सन्त ज्ञानेश्वर जयन्ती। गोकुलाष्टमी। नन्दोत्सव। मन्वादि। मंत्रादि। भारतीय स्वतन्त्रता दिवस। भारतीय स्वतन्त्रता दिवस की 71वीं वर्षगाँठ।
16 अगस्तगोगा नवमी। सूर्य मघा नक्षत्र में एवं सूर्य की सिंह संक्रान्ति 10/10 पर। चन्द्र दर्शन मु.45 समर्घ। संक्रान्ति का विशेष पुण्यकाल सूर्योदय से संक्रान्ति काल तक, तत्पश्चात् सामान्य पुण्यकाल संक्रान्ति काल से 16/34 तक। छत्र-स्वर्ण, वस्त्र-दान, गँगा में स्नान। सूर्य मघा नक्षत्र में 10/10 पर। चन्द्रसूर्य, स्त्री-पुरुष योग, वाहन मेष, नाड़ी वायु, तदीश सूर्य (पुरुष) श्रेष्ठ वृष्टि हो।
17 अगस्तराहु (वक्री) आश्लेषा नक्षत्र कर्क राशि में 29/30 पर। केतु (वक्री) मकर राशि में 29/30 पर।
18 अगस्तजया एकादशी व्रत सबका। गो-वत्स पूजा द्वादशी। सौर (सिंह) भाद्रपद मासारम्भ।
19 अगस्तशनि प्रदोष व्रत (पुत्रार्थियों को यह व्रत करना चाहिए)। पर्युषण पर्वारम्भ (जैन)। त्रयोदशी तिथि क्षय।
20अगस्तमास शिवरात्रि व्रत।
21 अगस्तस्नान-दान-श्राद्धादि की अमावस्या। पिठौरी अमावस्या। सोमवती अमावस्या (आज तैल स्पर्श का निषेध है)। कुशोत्पाटिनी अमावस्या। ह्यओम्हूँ फट्ह्ण मन्त्र से कुशोत्पाटन। लोहार्गल स्नान। श्री शक्ति पूजा। पोला (वृषभोत्सव)। मौन व्रतारम्भ (जैन)। शुक्र कर्क राशि में 24/06 पर
भाद्रपद शुक्ल पक्षारम्भ
22 अगस्त भाद्रपद शुक्ल पक्षारम्भ। श्रावण मासीय नक्त व्रत का अन्तिम दिन। श्री गुरू ग्रन्थ साहब प्रथम प्रकाश दिवस। सूर्य सायन कन्या राशि में 27/54 पर। बुध (वक्री) मघा नक्षत्र में 22/58 पर।
23 अगस्तचन्द्रदर्शन मु. 45 साम्यर्घ। श्री गुरू अर्जुनदेव गुरयायी। राष्ट्रीय भाद्रपद मासारम्भ।
24 अगस्त वाराह जयन्ती। मन्वादि 3। वाराहावतार 3। हरितालिका तीज व्रत (स्त्रियों को यह व्रत अवश्य करना चाहिये)। भाद्रपद सिंहार्क हस्त नक्षत्र में सामवेदियों का उपाकर्म। बृहदगौरी व्रत। गौरी तृतीया। श्री शंकर देव तिथि (आसाम)। श्री गुरू रामदास जोति जोत। हिजरी जिल्हेज 12 माह शुरू। शुक्रपुष्य नक्षत्र में 28/42 पर।
25 अगस्त वैनायकी श्री गणेश चतुर्थी व्रत। (आज चन्द्र दर्शन का निषेध है)। सिद्धविनायक चतुर्थी। पत्थर चौथ। सम्वत्सरी चतुर्थी पक्ष (जैन)। ब्रह्मावर्त (बिठूर) में सिद्ध गणेश मंदिर में अभिषेक। मेला पाट 3 दिन (जम्मू-कश्मीर)।
26 अगस्तऋषि पंचमी। मध्याह्न में सप्तर्षि पूजा। आपस्तम्भ श्रावणी। हेमाद्रिका नागपंचमी। सम्वत्सरी महापर्व (जैन)। शनि मार्गी 07/17 पर।
27 अगस्त षष्ठी व्रत। लोलार्क षष्ठी। पुत्रार्थियों को आज से 16 दिन तक काशी के लोलार्क कुण्ड में स्नान एवं पूजन अर्चन करना चाहिये। ललिता षष्ठी व्रत। चम्पा षष्ठी व्रत। अगस्त्योदय 24/15 पर। मंगल मघा नक्षत्र सिंह राशि में 26/28 पर।
28 अगस्तमुक्ताभरण सप्तमी व्रत। उमा महेश्वर पूजन। अपराजिता 7। संतान 7।दूबड़ी सातम।
29 अगस्तश्री दुर्गाष्टमी व्रत। श्री राधाष्टमी। दूर्वाष्टमी। आज से 16 दिनात्मक महालक्ष्मी व्रतारम्भ। महर्षि दधीचि जयन्ती। अनुराधा नक्षत्र में ज्येष्ठा गौरी का आवाह्न 22/57 के पूर्व। राष्ट्रीय खेल दिवस।
30 अगस्तश्री चन्द्र नवमी। अदु:ख नवमी। उदासीन सम्प्रदाय महोत्सव। भागवत सप्ताहारम्भ। गौरी गणपति पूजन। काशी के लक्ष्मी कुण्ड में स्नान। ज्येष्ठा नक्षत्र में ज्येष्ठा गौरी का पूजन व्रत 25/53 के पूर्व। सूर्य पूर्वाफाल्गुनी नक्षत्र में 14/18 पर। सूर्य सूर्य, स्त्री नपुंसक योग, वाहन खर, वायु नाड़ी, तदीश सूर्य(पुरुष), अत: बहुत हवा चले अनावृष्टि हो।
31 अगस्त दशावतार दशमी व्रत। श्री रामदेव जी का मेला (नवल दुर्ग)। मूल नक्षत्र में ज्येष्ठा गौरी का विसर्जन 28/47 के पूर्व।
01
Bhaum Vrat, Mangla Gauri Vrat, Durga Yatra, Hanuman Darshan
05
Pradosh Vrat, Akhet Triyodashi
07
Snaan Daan Vrat Purnima,
Raksha Bandhan - Bhadra , Shravan Somwar Vrat, Chandra Grehan
09
Ashunya Shayan Vrat, Ratjaga
11
Ganesh Chaturthi Vrat, Bahula Ganesh Chauth Vrat Katha
13
Hal Shashti Vrat Katha, Baldev Shashti
16
Shri Krishan Janamashtami - Rohinimat
19
Pradosh Vrat, Paryushan Parv Jain
21
Snaan Daan Shraddh Somwati Amavasya, Kushotpatini Amavasya
27
Surya Shashti Vrat, Lolark- Kund Snan
29
Durga Ashtami, Radha Ashtami, Maha Lakshmi Vrat, Sorahiya Mela Prarambh
30
Maha Nanda Navami, Shri Chand Jayanti